Қос дөңгелекті арбаның пайда болуы әлемді қалай өзгертті

Ұзақ мерзімді жоспардың тарауы: 2 А бөлімі – Қос дөңгелекті арбалар және империялар

Мектеп:№2мамандандырылған үш тілде оқытатын мектеп интернаты.

 Күні:                                                    Мұғалімнің аты-жөні: Утешова Э.Б

Сынып:    5                               Қатысқандар:                     Қатыспағандар:

Сабақтың тақырыбы:  Қос дөңгелекті арбаның пайда болуы әлемді қалай өзгертті
Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сәйкес) 5.3.2.1 – ежелгі заман тарихындағы мемлекетаралық қатынастарды түсіндіру үшін «империя» ұғымын білу және пайдалану;

5.3.2.2 – басқыншылық соғыстар мен империялардың пайда болуы мемлекеттердің шекараларын қалай өзгергерткенін  талдау

Сабақтың мақсаты: Месопатамия аумағында мемлекеттердің пайда болуы мен дамуын және олардың мемлекетаралық қарым-қатынасын білу

Барлық оқушылар: видеоматериал көріп болған соң тәжірибелік тапсырмалар орындау барысында..

Оқушылардың басым бөлігі:  тәжірибелік тапсырмалар жасау барысында тарихи деректермен және мәтінмен жұмыс. тәжірибелік тапсырмалар орындау барысында жазбаша жұмыстар жасау

Кейбір оқушылар: Неліктен әскери құрылыстағы өзгерістер мемлекеттер арасындағы байланыстарды өзерткенін  түсіндіреді.

Бағалау критерийі

 

Месопотамияның экологиялық жағдайы және оның халыққа  әсерін сипаттайды

Саргон патшаның мемлекетті басқару ісін сипаттайды

Арбаны пайдаланудың ерекшеліктерін сипаттайды

Тілдік

мақсаттар

 

Оқушылар орындай алады: ежелгі заман тарихындағы мемлекетаралық қатынастарды түсіндіру үшін «империя» ұғымын біледі және түсіндіреді

Пәндік лексика және терминдер

Месопотамия, шумерлер, қала-мемлекет, империя (патшалық), әскери науқан, дөңгелек, күйме

Диалогқа/ жазылымға қажетті сөз тіркестер

Саргон патша енгізген ең маңызды …

Менің ойымша, Месопатамияда күйме ….

 

Құндылықтарға                бау  баулу

 

 

Өзара бірлескен жұмыс жасау арқылы қарым- қатынас жасау дағдысы дамиды. Дағдысы төмен оқушыларға қолдау көрсету арқылы қамкорлық жасаудың маңызын түсінеді.

Египеттегі тарихи археологиялық жәдігерлерді зерттеу арқылы көпмәдениеттілік көзқарасы қалыптасып, өзге елдің мәдениетіне деген құрметі артады.

Пәнаралық

 байланыс

  Бұл сабақ Месопатамияның табиғи ерекшеліктерін қайталау арқылы география пәнімен, Месопатамия тұрғындарының жаңылықтары мен ашуларын оқу арқылы ғылыми техника саласымен және мемлекетаралық қарым-қатынастарын білу арқылы халықаралық қатынастар саласымен байланысады. Әдебиет – тарихи деректерден үзінділер танысу және зерттеу;

Қазақ тілі – тапсырмалар орындау барысында тіл құзыреттіліктері(тілдік, сөйлеу,тыңдау,жазу) көрініс табады

Алдыңғы білім

 

Бұл сабақ Көне Египет тарихы тақырыбымен байланысады. Оқушылар Мысырлықтардың шарушылығының Ніл өзеніне байланысты екендігі секілді Месопатамиялықтардың да шаруашылығы  Ефрат және Тигр өзендеріне байланысты екендігін салыстыра түсінеді.
        Жоспар
Сабақтың жоспарланған кезеңдері Сабақтағы жоспарланған жаттығу түрлері Дереккөздер, ресурстар
Сабақтың басы

 

Мұғалім екі жұп  суретті кезекпен көрсетіп сұрақ қояды.

1-жұптағы көрініс – жаяу әскер және күймелі әскер көрінісі

Қалай ойлайсыздар, күймелі әскердің артықшылығы неде?

2-жұптағы көрініс —  Мысырлықтар мен Месопатамия тұрғындарының ауылшаруашылығы көрінісі

Екі көріністе қандай ұқсастық бар? Екі елдің ауылшаруашылығында қандай байланыс бар?

 
Сабақтың ортасы

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Тарихи дерекпен жұмысты ұйымдастыру.

Оқушылардың бір тобы  Геродоттың «Тарих» еңбегінің үзіндісімен жұмыс жасайды. Ал қалған тобы Су тасқыны туралы аңызды оқиды.

Содан кейін оқушылар сұраққа жауап береді.

Геродоттың «Тарих» еңбегі бойынша сұрақтар:

1.  Месопатамияның жер ерекшеліктері қандай?

2.  Месопотамиялықтар қандай мәдениет жасады?

3.  Месопатамиялықтарда қандай білім болды?

Су тасқыны аңызы бойынша сұрақтар:

1.   Су тасқыны неден пайда болды?

2.  Эа құдайы төніп келе жатқан су тасқынын кімге хабардар етті?

3.   «Су тасқыны» сөзі қандай шынайы іс-әрекетті білдіреді.

4.  Бұл құжат қос өзен адамдары жайлы қандай мәлімет береді?

5.  Бұл аңыздан адамдардың өмірі жайлы қандай мәліметтер білуге болады?

6.  Мұнда елдің табиғаты қалай көрініс берді?

7.  Сіздің ойыңызша, аңызда қайсысы шындық, қайсысы қиялдан туған? 

 

Үлестірме қағаздар арқылы жұптық немесе топтық жұмыс ұйымдастыру. Мұғалім Саргон патшаның мемлекетті басқару ісіне қатысты деректер жазылған үлестірме қағаздарды таратады. Төмендегідей бағыттарға бөлуді тапсырады.

ü  Мемлекеттік басқару

ü  Әскери іс-қимылдар

ü  Діни мәселелер

 

Үлестірме қағаздардағы тапсырмалар арқылы жазылым жұмысын жүргізу.

Тапсырма.

Ежелгі Мысыр, Ежелгі Месопатамия, Ежелгі Парсы секілді мемлекеттерде соғыс күймелерінің пайдаланылуын сипаттап жазыңыз.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Сабақтың соңы

 

 

 

 

 

 

Рефлексия

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Саралау – Сіз оқушыларға қандай тәсілмен көмектесесіз? Сіз басқаларға қарағанда қабілетті оқушыларға қандай тапсырмалар бересіз?  Бағалау – Сіз оқушылардың материалды игеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлап отырсыз?

 

Пәнаралық байланыстар.

Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау. Ақпараттық-коммуникациялық технологияларды қолдану

     

 

 

Сабақ бойынша рефлексия

 

Сабақ мақсаттары немесе оқу мақсаттары шынайы және қолжетімді болды ма?

Барлық оқушылар оқу мақсатына қол жеткізді ме? Егер оқушылар оқу мақсатына жетпеген болса, неліктен деп ойлайсыз? Сабақта саралау дұрыс жүргізілді ме?

Сабақ кезеңдерінде уақытты тиімді пайдаландыңыз ба? Сабақ жоспарынан ауытқулар болды ма және неліктен?

Бұл тарауды сабақ туралы рефлексия жасау үшін пайдаланыңыз. Сол бағандағы өзіңіз маңызды деп санайтын сұрақтарға жауап беріңіз.
Қорытынды бағалау

 

 

Сабақта ең жақсы өткен екі нәрсе (оқыту мен оқуға қатысты)?

1:

 

2:

 

Сабақтың бұдан да жақсы өтуіне не оң ықпал етер еді (оқыту мен оқуға қатысты)?

1:

 

2:

 

Осы сабақтың барысында мен сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістіктері/ қиындықтары туралы нені анықтадым, келесі сабақтарда не нәрсеге назар аудару қажет?

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ұзақ мерзімді жоспардың тарауы: 2 А бөлімі – Қос дөңгелекті арбалар және империялар

Мектеп:№2мамандандырылған үш тілде оқытатын мектеп интернаты.

 Күні:                                    Мұғалімнің аты-жөні: Утешова Э.Б

Сынып:    5 А,Ә ,Б                             Қатысқандар:                                                 Қатыспағандар:

Сабақтың тақырыбы:   Хаммурапи патша Вавилонды қалай қуатты империяға айналдырды

 

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сәйкес) 5.3.2.1 – ежелгі заман тарихындағы мемлекетаралық қатынастарды түсіндіру үшін «империя» ұғымын білу және пайдалану;

5.3.2.2 – басқыншылық соғыстар мен империялардың пайда болуы мемлекеттердің шекараларын қалай өзгергерткенін  талдау

Сабақтың мақсаты: Вавилонның күшеюіне Хаммурапи патшаның ықпалын түсіндіру;

Мемлекеттің нығаюындағы Хаммурапи заңдарының ерекше ролін сипаттайды

Барлық оқушылар: Вавилон патшалығының қалай күшейгенін анықтайды;

Оқушылардың басым бөлігі: Вавилон патшалығының қалай күшейгенін анықтайды; Вавилонның қалай басқарылғандығын түсіндіреді; Хаммурапи патшаның Вавилонға бағындарған мемлекеттерді анықтайды және Вавилон шекарасын көрсетеді.

Кейбір оқушылар: «Заң» ұғымын анықтау,Хаммурапи заңдары мен Қ.Р. Конституциясын салыстырып ұқсастығы мен айырмашылығын ажыратады;

 

Бағалау критерийі

 

Вавилонның қуатты болу себептерін жіктейді;

Хаммурапидің қызметін бағалайды;

Вавилон мемлекетінің басқару жүйесін сипаттайды;

«Заң», «иерархия» ұғымдарын түсіндіреді.

Тілдік

мақсаттар

 

Оқушылар орындай алады: ежелгі заман тарихындағы мемлекетаралық қатынастарды түсіндіру үшін «империя» ұғымын біледі және түсіндіреді

Пәндік лексика және терминдер

Заң, шенеунік, шіркеу соты сөздерінің мағынасын жұптық жұмыста талқылап, жазады

 

Құндылықтарға                баубаулу

 

 

Ұлан байтақ патшалық үшін бірегей заңдар шығарған Вавилондық билеуші Хаммурапи патшаның қоғамдағы қызметі арқылы заңды құрметтеуге , өзгелердің мәдениетіне құрметпен қарау;

Өз Ата заңына деген құрмет  отансүйгіштікке баулу

Пәнаралық

 байланыс

  Құқық (Қ.Р. Конституциясы І-ІІ бөлім Жалпы ережелер, азаматтық)

Әдебиет – тарихи деректерден үзінділер танысу және зерттеу;

Қазақ тілі – тапсырмалар орындау барысында тіл құзыреттіліктері(тілдік, сөйлеу,тыңдау,жазу) көрініс табады

Алдыңғы білім

 

Империя, патшалықтар, Хетт, Египет (өтілген материалдарды еске түсіру, жаңғырту)
        Жоспар
Сабақтың жоспарланған кезеңдері Сабақтағы жоспарланған жаттығу түрлері Дереккөздер, ресурстар
Сабақтың басы

 

І. Сергіту. Топқа бөлінеді (сурет қиындылары арқылы) Қолайлы ахуал

ІІ.№1тапсырма.Ұжымдық  жұмыс «Сұраулы сөздер» стратегиясы.

 

Мақсаты: Сын тұрғысынан ойлай отырып,жаңа тақырыпқа болжам жасайды.

АКТ арқылы  бірнеше суреттермен  болжам жасап, жаңа сабақтың тақырыбын ой қозғай отырып, өз пікірлерін білдіру үшін жұмыс жасайды. (айтылым)

Бүгінгі сабақтың тақырыбы мен мақсаттары және бағалау критерийлері таныстырылады.

Талқылауға арналған сұрақтар

ü  Месопатамия халқына  заңдар қажет болды ма?

Сендер күнделікті өмірде  белгілі бір ережелерді, нормаларды сақтайсыңдар ма? (миға шабуыл жасау )

 
Сабақтың ортасы

 

 

 

 

 

 

 

 

Оқушыларға жаңа сабақ бойынша тапсырмалар беріледі.

 Мәтінмен жұмыс жасады.

 

 

 

Кестемен жұмыс жасау.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

№2тапсырма «Кіші жоба» әдіс топтық жұмыс Оқулық мәтінімен жұмыс(негізгі ұғымдар, заң, теориялар, қызмет тәсілдері)

І-топ «Деректанушылар»

А.Вавилон патшалығы жайында  нақты дерек арқылы түсіндіреді;(міндетті)

В.Вавилон мемлекеті жайында қызықты дерек (ерікті)

ІІ-топ «Саяхатшылар» 

А.Хаммурапи патшаның Вавилонға бағындырған мемлекеттерді картамен саяхат жасау арқылы түсінідреді(міндетті)

В.Б.з.д ХХ-ХІХғ Вавилон мен қазіргі Вавилонның орнында қандай мемлекет  екенін айтып беріндер?(Ирак)

ІІІ-топ. «Заңгерлер»

А.Хаммурапи заңдарын түсіндіреді(міндетті)

В.Хаммурапи заңдарының артықшылығы мен кемшілігін ата?

ІІ.№3тапсырма Диалог жұптық жұмыс

«Жүйелілік  органайзер» әдісі  кестені толтырады  (жазылым әрекеті). Жазылым дағдысы(ЖАДА бірін- бірі көмек  көпірше арқылы)

Хаммурапи патшаның заңдарын жіктеңіз және сұрақтарға жауап беріңіз.

Адамдар арасындағы қатынастар туралы Тұрғындардың жағдайы туралы Қылмыс туралы Заңның мемлекеттің күшеюіне әсері қандай болды?
       

Дескриптор:

1.Хаммурапи патшаның адамдар арасындағы қатынастар туралы заңдарына сипаттама беріңіңіз

2.Тұрғындардың жағдайы туралы заңдарын анықтаңыз

3.Қылмыс туралы заңға сипаттама беріңіз

4.Заңның мемлекеттің күшеюіне  тигізген әсерін анықтаңыз

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Сабақтың соңы

 

 

 

 

Оқушылардан кері  байланыс алынады.

Үйге тапсырма. Тақырыпты қайталап оқып келеді.

 

 

 

 

Саралау – Сіз оқушыларға қандай тәсілмен көмектесесіз? Сіз басқаларға қарағанда қабілетті оқушыларға қандай тапсырмалар бересіз?  Бағалау – Сіз оқушылардың материалды игеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлап отырсыз?

 

Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау. Ақпараттық-коммуникациялық технологияларды қолдану
   

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 
Сабақ бойынша рефлексия

Сабақ мақсаттары немесе оқу мақсаттары шынайы және қолжетімді болды ма?

Барлық оқушылар оқу мақсатына қол жеткізді ме? Егер оқушылар оқу мақсатына жетпеген болса, неліктен деп ойлайсыз? Сабақта саралау дұрыс жүргізілді ме?

ауытқулар болды ма және неліктен?

Бұл тарауды сабақ туралы рефлексия жасау үшін пайдаланыңыз. Сол бағандағы өзіңіз маңызды деп санайтын сұрақтарға жауап беріңіз.
Қорытынды бағалау

 

 

Сабақта ең жақсы өткен екі нәрсе (оқыту мен оқуға қатысты)?

1:

 

2:

 

Сабақтың бұдан да жақсы өтуіне не оң ықпал етер еді (оқыту мен оқуға қатысты)?

1:

 

2:

 

Осы сабақтың барысында мен сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістіктері/ қиындықтары туралы нені анықтадым, келесі сабақтарда не нәрсеге назар аудару қажет?