Тәуке хан тұсындағы қазақтардың қоғамдық-құқықтық жүйесі.

  Қазақстан тарихы пәнінен сабақ жоспары

 Ұзақ мерзімді жоспардың тарау

6.4А Қазақ хандығының  ХVІ-ХVІІ ғасырлардағы дамуы.

Мектеп: М.Әуезов атындағы орта мектебі КММ
Күні: 26.04.2019 Мұғалімнің аты -жөні: Насиева Г.Б
Сынып: 7 Қатысқандар саны: 18

Қатыспағандар саны:1

 
Сабақ тақырыбы

 

Тәуке хан тұсындағы қазақтардың қоғамдық-құқықтық жүйесі.

Зерттеу сұрағы: Неліктен А.Левшин Тәуке ханды «Дала Ликургі» деп атады?

 

Осы сабаққа қол жеткізілетін оқу мақсаттары(оқу бағдарламасына сілтеме) 6.3.1.10 -қазақ хандарының мемлекетті нығайтудағы  рөлін анықтау;

6.3.2.6 -қазақ хандарының сыртқы саясатын  талдау;

       Сабақтың мақсаты Барлық оқушылар: XVII ғасырдың аяғы мен XVIII ғасырдың басындағы қазақ хандығының саяси жағдайын анықтау.

Оқушылардың басым бөлігі: Салқам Жәңгір ханның баласы әз Тәуке хан билігінің маңызды жақтарын сипаттау.

Кейбір оқушылар: Тәуке ханның Қазақстан тарихындағы рөлін бағалау.

 

Бағалау критерийі                                        

 

XVII ғасырдың аяғы мен XVIII ғасырдың басындағы қазақ хандарының мемлекетті нығайтудағы рөлін анықтайды;

Қазақ хандарының сыртқы саясатын  талдайды;

Тілдік мақсаттар Оқушылар: А.Левшиннің Тәуке ханды «Дала Ликургі» деп атауының себебін анықтау үшін қазақ хандарының мемлекетті нығайтудағы  рөлін және сыртқы саясатын қарастырады.

Тәуке ханның ішкі және сыртқы саясатын анықтайды  (оқылым);

Тәуке хан туралы бейнематериал көрсету арқылы Тәуке ханға тән қасиеттерді жазады (тыңдалым, жазылым);

«Жеті жарғы» заңдар жинағының жасалу себептері мен маңызын түсіндіреді.  (айтылым);

Пәнге қатысты терминология:

Әз Тәуке, Ликург, хандық билік, тақ мұрагері, жеті жарғы, дала заңы, би, жарғы, құн, жаза, қылмыс.

 

Сыныптағы диалог/жазылым үшін пайдалы тілдік бірліктер

Талқылауға арналған тапсырмалар:

Тәуке хан билік еткен кезеңді «Алтын ғасыр» деп атады, өйткені…

Сіз неліктен….. екенін айта аласыз ба?

….. неліктен А.Левшин Тәуке ханды «Дала Ликургі» деп атады?

Жазылым бойынша ұсыныстар:

Тәуке хан Ресеймен қатынастарды дамытуға мүдделі болды, себебі….  Әсер еткен  бірінші фактор ……., екінші фактор ………

+        Құндылықтарға

              баулу

 

Қоғамдағы ұлттық бірлік, бейбітшілік пен келісім.
Пәнаралық

Байланыс

Қазақ әдебиеті, дүниежүзі тарихы, құқық негіздері.
Алдыңғы білім Оқушылар Орбұлақ шайқасының тарихи маңызын біледі, сол арқылы қазақ хандарының мемлекетті нығайтудағы  рөлін анықтап,қазақ хандарының сыртқы саясатын  талдайды.
Сабақ барысы                Тарихи концепт (фокус): дәлел.
Сабақтың жоспарланған кезеңдері Сабақтағы жоспарланған жаттығу түрлері

 

Ресурстар
Сабақтың басы

(12 мин)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 Ұйымдастыру шаралары (сәлемдесу, психологиялық ахуал туғызу, оқушыларды түгендеу, топқа бөлу)

Үй тапсырмасын  сұрау. Тақырыбы: Қазақтардың  1773-1775 жылдардығы Е.И.Пугачев бастаған шаруалар соғысына қатысуы.  Тапсырма 1. «Зымыран сұрақтар» тәсілі /қиындық деңгейі арқылы саралау тапсырмасы/.

С.Деңгейі

1.Қай жылы Жәңгір хан қазақтың хан тағына отырды?

2. Жоңғар мемлекетінің жоғарғы билеушісі кім?

3. Қай жылы Батыр қонтайшы Қазақ хандығының жеріне басып кірді?

В .Деңгейі

4. Жоңғар хандығын  қандай тайпалар және қай жылы құрды?

5. Орбұлақ шайқасы қай жылы, қай жерде болды?

6. Жоңғар хандығы қазақтарға қандай қауіп төндірді?

А. Деңгейі

7. Қазақтар не себепті Жәңгірді «Салқам Жәңгір» деп атады?

8.Жоңғарлар шапқыншылықтарын неліктен ерте көктемде жасады?

9.Жәңгір хан тұсында қазақтардың әскери өнерінде қандай жаңалық болды?

ҚБ: «2 жұлдыз – 1 тілек » әдісі арқылы жүргізіледі.

Тапсырма 2

Оқушыларға Тәуке ханның және Ликургтың суретін көрсетіп,  «Эвристикалық әңгіме жүргізу». Сұрақтар қою арқылы диологке тарту.

 

 

Тақтадағы суреттерде кімдер бейнеленген?

Ликург деген адам кім болуы мүмкін?

Ликург қай мемлекеттің адамы болды?

Неліктен орыс ғалымы Левшин Тәуке ханды     Ликургпен байланыстырып салыстырды деп ойлайсыздар? Оқушылар сұрақтарға жауап бергеннен соң сабақтың мақсаты мен бағалау критерийлері түсіндіріледі.

Сонымен бүгін біздің сабағымыздың тақырыбы не туралы деп болжайсыңдар?

Оқу мақсатымыз: 6.3.1.10 қазақ хандарының мемлекетті нығайтудағы  рөлін анықтау;

6.3.2.6 қазақ хандарының сыртқы саясатын  талдау;

Тәуке хан туралы бейнематериал көрсету арқылы Тәуке ханға сипаттама береді.

Сұрақ: Тәуке ханды кім ретінде танимыз?                             «Топтастыру » әдісі. Топтастыру әдісі бойынша Тәуке ханға сипаттама береді.

 

 

АКТ интербелсенді тақтадан сұрақтарды қою

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

http://e-history.kz/kz/video/view/470#scontent

 

 

Сабақтың ортасы 

(20 минут)

7 минут

 

 

 

3 минут

 

 

 

6 минут

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

4 минут

 

Тапсырма 3.

Мәтінмен жұмыс.Әр топқа мәтін бөлініп беріледі.

Билер тобы: Қазақтың ұлы билері.

Хандар тобы: Тәуке ханның ішкі және сыртқы саясаты.

Батырлар тобы: Тәуке ханның Қазақстан тарихындағы рөлі.

 

Зерттеу сұрақтары:

1. Тәуке хан Ресеймен қатынастарды дамытуға неліктен  мүдделі болды?

2. «Жеті жарғы» заңдар жинағының жасалу себептері қандай?

3.Неліктен А.Левшин Тәуке ханды  «Дала Ликургі» деп атаған?

Тапсырма 4. «Сұхбаттасқан жұп» тәсілі арқылы жұптар тапсырма орындайды.

А деңгейлі тапсырма. Қазақтың ұлы билерінің қоғамдық қызметіндегі ұқсастықтарын жіктеңіз.

В деңгейлі тапсырма. Тәуке хан билік еткен кезеңді неліктен «Алтын ғасыр» деп атады?

С деңгейлі тапсырма. Мәтіндегі бос орынға сөздерді орналастырыңыз.

Ұлы билер Қоғамдық қызметінің 1-ші ұқсастығы Қоғамдық қызметінің 2-ші

ұқсастығы

Қоғамдық қызметінің

3-ші

ұқсастығы

Қоғамдық

қызметінің 4-ші ұқсастығы

1.        
2.
3.

 

 

Дескриптор.

Ұлы билердің қоғамдық қызметіндегі 1-4 ұқсастығын жіктейді;

Тәуке хан тұлғасына баға береді;

Бос орындарға тиісті сөздерді орналастырады;

 

ҚБ 2-аспектісі. «2 жұлдыз, 1 тілек» арқылы оқушылар кері байланыс жасайды.

 

Сәйкестендіру тапсырмасы

 

1 Би А Ақшалай немесе заттай төленетін шығынның мөлшері.
2 Жарғы Ә Сот үкімі бойынша қылмыс жасады деп танылған адамдарға қолданылатын мәжбүрлеу шарасы.
3 Құн Б Дәстүрлі қазақ қоғамындағы сот төрелігін жүрізуші.
4 Жаза В Құқық бұзылушылықтың бір түрі.
5 Қылмыс Г Әділдік деген ұғымды білдіреді. Қазақтардың бұрыннан келе жатқан әдеттегі құқық нормалары.
 

 

 

.

Сабақтың соңы

(8 минут)

Қалыптастырушы бағалау тапсырмасымен жұмыс жасату.

Жәңгір хан мен Тәуке ханның саясатын салыстырып, олардың ұқсастықтарымен айырмашылығын жіктеңіз.

Жәңгір хан саясаты Ұқсастығы Тәуке хан саясаты
1.   1.
2.   2.
3.   3.

 

Дескриптор.

Жәңгір хан мен Тәуке ханның саясатының  1-3 ұқсастығын жіктейді.

Жәңгір хан мен Тәуке ханның саясатының  1-3 айырмашылығын жіктейді.

ҚБ. жарық жұлдыз.

Үйге тапсырма беру.

1.&48-49 мазмұндау.

2.Ашық тест тапсырмаларын дәптерге жазу.

Рефлексия. «Бағдаршам».

ҚБ парағы

 

 

 

АКТ интербелсенді тақтада кестені көрсету

 

 

 

 

 

 

 

 

7 сынып &48-49.

Саралау-Сіз қандай тәсілмен көбірек қолдау көрсетпексіз? Сіз басқаларға қарағанда қабілетті оқушыларға қандай тапсырмалар бересіз? Бағалау-Сіз оқушылардың материалды игеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлап отырсыз? Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау
№ 1 тапсырмада қиындық деңгейі арқылы саралау тапсырмасы беріледі.Эвристикалық әңгіме жүргізу арқылы оқушыларды диалогке тартамын,алымы жоғары оқушылар тақырыпты болжайды, мақсат қояды. Сабақтың ортасында «Сұхбаттасқан жұп» тәсілі арқылы деңгейлік тапсырма беріледі, алға ілгерілеу тапсырмасын орындайды, қабілетті оқушылар С деңгейіндегі тапсырмаларды орындайды.

 

 

 

 «2 жұлдыз – 1 тілек »           қалыптастырушы бағалау тапсырмасы

(бағалау критерийі)

 

 

 

 

 

Денсаулық сақтау педагогикасын, СЭС талаптарын сақтау.Топқа бөлінген кезде қауіпсіздік ережесін сақтау ескертіледі.Егер зейіндері шашырап кетсе қажеттіліктеріне қарай, ой сергек өткізу.

 

 

 

 

 

Сабақ бойынша рефлексия    
Жалпы бағалау

 

Сабақта ең жақсы өткен екі нәрсе (оқыту мен оқуға қатысты)?

1:

2:

Сабақтың бұдан да жақсы өтуіне не оң ықпал етер еді (оқыту мен оқуға қатысты)?

1:

2:

 

Осы сабақтың барысында мен сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістіктері /қиыншылықтары туралы нені анықтадым, келесі сабақтарда не нәрсеге назар аудару қажет?

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Қалыптастырушы бағалау тапсырмасы

Бөлім

Тақырып

 6.4А Қазақ хандығының  ХVІ-ХVІІ ғасырлардағы дамуы.

Тәуке хан тұсындағы қазақтардың қоғамдық-құқықтық жүйесі.

Оқу мақсаты 6.3.1.10 -қазақ хандарының мемлекетті нығайтудағы  рөлін анықтау;

6.3.2.6 -қазақ хандарының сыртқы саясатын  талдау;

Ойлау дағдыларының деңгейі Жоғары
Бағалау критерийі

 

XVII ғасырдың аяғы мен XVIII ғасырдың басындағы қазақ хандарының мемлекетті нығайтудағы рөлін анықтайды;

Қазақ хандарының сыртқы саясатын  талдайды;

Тапсырма
 Жәңгір хан мен Тәуке ханның саясатын салыстырып, олардың ұқсастықтарымен айырмашылығын жіктеңіз.

Жәңгір хан саясаты Ұқсастығы Тәуке хан саясаты
1.   1.
2.   2.
3.   3.
Бағалау критерийі Дескриптор
XVII ғасырдың аяғы мен XVIII ғасырдың басындағы қазақ хандарының мемлекетті нығайтудағы рөлін анықтайды;

Қазақ хандарының сыртқы саясатын  талдайды;

Жәңгір хан мен Тәуке ханның саясатының

1-3 ұқсастығын жіктейді.

Жәңгір хан мен Тәуке ханның саясатының

1-3 айырмашылығын жіктейді.