«Биохимия негіздері»

«Тараз қаласы әкімдігінің білім бөлімінің

Т. Рысқұлов атындағы №48 орта мектебі» коммуналдық мемлекеттік мекемесі

 

 

 

 

 

 

«Биохимия негіздері»

 

қолданбалы курсының бағдарламасы

 

 

 

                          

                           

                           Пәні: биология

                    Сынып: 11

                                                   Жылдық сағат саны: 34

                  Мұғалім: Турегелдиева З. А.

                                                   Санаты: жоғары

 

 

 

 

 

 

 

Тараз қаласы, 2015 ж

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

     «БЕКІТЕМІН»

Директор:

А. А. Абдешова

_________________

«____»______ 2015 ж

 

КЕЛІСЕМІН:

Оқу ісінің меңгерушісі:

А.Абашова

______________

«___» ____2015 ж

 Ә/Б отырысында қаралды:

Ә/Б жетекшісі

З. А. Турегелдиева

Хаттама №____        «___»_______2015 ж

 

 

 

 

 

«Биохимия негіздері»

 

қолданбалы курсының бағдарламасы

 

 

 

                          

                           

                             Пәні: биология

                      Сынып: 11

                                                    Жылдық сағат саны: 34

                      Мұғалім:Турегелдиева З. А.

                                                    Санаты: жоғары

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Түсінік хат

 

Биологиялық химия, немесе биохимия ағзалардың құрамы мен химиялық айналыстарын (айналу, өзгеру жолдарын) яғни адамдардың, жануарлардың, өсімдіктердің және микроағзалардың тіршілік ету процесі кезіндегі өзгерістерін зерттейтін ғылым.

Бұл курста:

-Пәнің басқармасы мектептің негізгі сатысындағы бағдарламаларына негізделген, бірақ кейбір тақырыптардың мазмұны тереңдетіліп, курстың қолданбалы және практикалық жақтары күшейтілген.

-Оқуға деген ынталандыру мәселелерін шешіп қана қоймай, дұрыс мамандықты таңдауға дайындықты қамтамасыз ету үшін оқытуда даяралау және саралау прициптерін қолдану ұсынылған.;

-Нәруыздардың адам ағзасында алатын орны ерекше катализдік, реттегіш құрлымдық қозғалтқыш, тасмалдаушы, қорғағыш яғни барлық функцияда нәруыздың атқаратын қызметі зор екені жазылған;

— Нәруыз, май, көмірсу, нуклейн қышқылдардың химиялық құрамы мен ерекшеліктері туралы толық сипатталады;

-Тірі ағзалардың химиялық құрамында Д. И. Менделеев кестесіндегі элементтердің бар екендігімен қатар олардың маңыздылығы жайлы қарастырылады;

-Зат алмасу және гормондардың химиялық құрамы баяндалады;

Биохимиялық есептер мен зертханалық жұмыстарды орындап, білімдерін нағайтуға жол ашады;

 

 

 

Курстың тақырыбы:     Биохимия негіздері

Мақсаты:

Оқушыларды болашақ кәсіпті таңдап алуға дайындау, олардың кәсіби құзыреттілігін, шығармашылық қабілет-терін дамыту, білім алуға ынталандыру биохимия жөніндегі теориялық, практикалық білімдерін  өз бетімен қолданылуға баулу.

Міндеті:

-оқушыларға негізгі және қосымша білім бере отырып, оны жалғастыруға жағдай жасау.

-оқушыларға ғылыми ойлаудың және дүниетаныммен әлемнің ғылыми бейнесін қалыптастыру, дамыту.

.-оқушылардың  назарын биохимияның күнделікті тұрмыста қолданылуына, өмірде  пайдалана білуге тәрбиелеу.

Күтілетін нәтиже:

-биохимия негіздерін оқи отырып, оларды өмірде өз орнымен қолдана білуі туралы нақты білім алу;

-тірі ағза жасушаларының химиялық құрамын біліп,  меңгерген тұлға;

-алған білімді іс жүзінде пайдаланды;

-ғылымды практикамен ұштастыра біледі;

— қойылған проблеманы өз бетінше шешеді;

— алған білімді іс-жүзінде маңыздылығын түсінді;

Пәнаралық байланыс:

Физика, химия, география, математика, биология.

Пәнді меңгеру деңгейіне қойылатын талаптар:

-биохимиялық ұғымдар мен терминдерді білуі керек;

-ағзалық және бейағзалық заттардың химиялық, құрамы мен маңызын меңгеруі тиіс;

-биохимиялық есеп пен тәжірибелерді орындауы тиіс;

— зерттеу әдістерін нақты білуі тиіс;

-істеген жұмыстарды қорғай білу;

 

 

Оқу курсының тақырыптық мазмұны

 

1.Биохимия ғылымының зерттейтін мәселері мен басқа салаламен байланысы. 1 сағат.

2.Биохимия ғылымының қалыптасу тарихы мен  зерттеуші ғалымдар. 1 сағат.

  1. Нәруызға жалпы сипаттама. 1 сағат.
  2. Нәруыздардың химиялық, физикалық қасиеттері. 1 сағат.
  3. Ферменттердің химиялық құрамы, құрылымы, түрлері, маңызы. Зертханалық жұмыс № 1. 1 сағат.
  4. Витаминдер жөнінде жалпы түсінік. Олардың түрлері. 1 сағат.
  5. Витамин жетіспеушіліктен ағзада болатын өзгерістер. Зертханалық жұмыс № 2. 1 сағат.
  6. Тест тапсырмалары. 1 сағат
  7. ДНҚ-ның химиялық құрамы, молекуласының құрылымы.1 сағат.
  8. ДНҚ биосинтезі мен репликациясы. 1 сағат.
  9. Геннің химиялық құрамы. Тұқымқуалаушылық қасиет. 1 сағат.
  10. РНҚ-ның химиялық құрамы мен биосинтезі.

1 сағат.

  1. Зат алмасу кезеңдері мен түрлері. 1 сағат..
  2. Зат алмасу үдерісі кезіндегі химиялық өзгерістер.

1 сағат.

  1. Биомембраналар, құрылысы, қасиеттері. Зертханалық жұмыс № 3. 1 сағат
  2. Көмірсулар классификациясы, қасиеттері. 1 сағат..
  3. Көмірсулардың құрамындағы химиялық элементтердің негізгі атқаратын қызметтері. 1 сағат.
  4. Көмірсулардың ыдырап, сіңірілуі. Практикалық жұмыс № 1. Есептер шығару.1 сағат.
  5. Тест тапсырмалары. 1 сағат.
  6. Майлардың топтары мен тотығу механизмі.1 сағат.
  7. Майлардың химиялық және физикалық құрамы. Май қышқылдарының тотығуы.
  8. Майлардың биосинтезі. Маңызы. 1 сағат.
  9. Майлар метаболизмі. Қортылуы. 1 сағат
  10. Гармондардың маңызы. Химиялық құрамы. 1 сағат.
  11. Гармондар түрлері мен жіктелуі. 1 сағат
  12. Гармон қызметінің бұзылуынан болатын ауру түрлері. 1 сағат.
  13. Гармондар зат алмасуды реттеуі. Ағзадағы механизмі.

1 сағат.

  1. Қанның химиялық, физикалық құрамы. Зертханалық жұмыс № 4.1 сағат.
  2. Қан құрамындағы нәруыздар. Қанның ұюы. 1 сағат.
  3. Қан жасушаларының құрамы. Практикалық жұмыс №2. Есеп шығару.
  4. Бауырдың биохимиялық құрамы. 1 сағат.
  5. Жүйке жүйесінің биохимиялық құрамы. 1 сағат.
  6. Бұлшық ет биохимиялық құрамы. 1 сағат
  7. Тест тапсырмалары.

 

.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Оқу-тақырыптық жоспар

 

Мазмұны Сағат саны Мерзімі
1 Биохимия ғылымы және оның қызметтері 1  
2 Биохимияның ғылым ретінде қалыптасуы және дамуы 1  
3 Нәруыз, оның құрамы және қасиеті 1  
4 Аминқышқылдардың физикалық және химиялық қасиеттері 1  
5 Ферменттер, олардың түрлері және аталуы. Зертханалық жұмыс № 1. «Ұлпадағы ферменттердің катализдік белсенділігі» 1  
6 Витаминдер 1  
7 Витаминдердің жетіспеушілігінің клиникалық белгілері. Зертханалық жұмыс № 2. «Витамин жетіспеушіліктен болатын ағзадағы өзгерістер» 1  
8 Тест тапсырмалары. 1  
9 Дезоксирибонуклеин қышқылы 1  
10 Дезоксирибонуклеин қышқылының биосинтезі 1  
11 Геннің химиялық табиғаты 1  
12 Рибонуклеин қышқылының биосинтезі 1  
13 Зат алмасу кезеңдері 1  
14 Метоболизм. Катаболизм. Анаболизм. 1  
15 Биомембраналар, олардың құрылысы және қасиеттері.Зертханалық жұмыс № 3. «Мембрана құрылысы мен химиялық құрамы» 1  
16 Көмірсулардың түрлері, құрылыстары мен қасиеттері 1  
17 Көмірсулардың негізгі атқаратын қызметтері 1  
18 Көмірсулардың қорытылуы

және сіңірілуі. Практикалық

жұмыс № 1. Есептер шығару

1  
19 Тест тапсырмалары 1  
20 Майлардың тотығу механизмі 1  
21 Жоғары май қышқылдарының тотығуы 1  
22  Майлардың биосинтезі 1  
23 Майлар метаболизмнің реттелуі 1  
24 Гормондардың химиялық құрамы 1  
25 Гормондардың жіктелуі 1  
26 Гормон қызметінің бұзылуынан пайда болатын аурулар 1  
27 Гармондар зат алмасуды реттеушілер 1  
28 Қанның құрамы, физикалық қасиеттері. Зертханалық жұмыс № 4. «Қан құрамын анықтау» 1  
29 Қан плазмасының нәруыздары. Қанның ұю механизмі 1  
30 Эритроцит. Гемоглобин. Практикалық жұмыс № 2. Есептер шығару 1  
31 Бауырдың биохимиясы 1  
32 Жүйке жүйесінің биохимиясы 1  
33 Бұлшықет биохимясы 1  
34 Тест тапсырмалары. 1  

 

Тәжірибелік бөлім:

Лекция, семинар, практикалық жұмыс, зертханалық жұмыс.

 

Оқу деңгейін бақылау:

Тест, сынақ, өзіндік жұмыс.

 

Мұғалімдерге ұсынылатын әдебиеттер тізімі

Негізгі:

  1. Кенесарина Н.А. Өсімдіктер физиологиясы және биохимия негіздері. Алматы, «Мектеп», 1988.
  2. Сеитов З.С Биологиялық химия. Алматы, «Қайнар», 1992.
  3. Сеитов З.С. Биохимия. Алматы, «Агроунивсрситет», 2000.
  4. Сағатов К.С. Биологиялық химия. Алматы, Респ. Баспа каб.1998.
  5. К. С. Сағатов «Биохимия» Алматы. 2008 ж.

Қоымша:

  1. Филиппович Ю.Б. Основы биохимии. М., Высшая школа, 1980.
  2. Ленинджер А. Биохимия. М., «Мир», 1980.
  3. Мецлер Д. Биохимия. Т. 1-3. М., «Мир», 1981.
  4. Кретович В.Л. Биохимия растений. М., Высшая школа, 1986.
  5. Сейтембетов Т.С., Төлеуов Б.И. Биологиялық химия. Қарағанды, 2007.
  6. Северин Е.С. и др. Биохимия. М., «Медицина», 2000.
  7. Есмагулов К.Е., Төлегенова Б.Т. Көмірсулар. (оқу-әдістемелік құрал). Алматы, 2001.
  8. Жатқанбаев Ж.Ж.    Өсімдіктер    физиологиясы    жоне    биохимиясы негіздері. Алматы, 2004.

 

 

Оқушыларға ұсынылатын әдебиеттер тізімі

Негізгі:

  1. К. С. Сағатов «Биохимия» Алматы. 2008 ж.
  2. Сеитов З.С Биологиялық химия. Алматы, «Қайнар», 1992.
  3. 3. Жатқанбаев Ж.Ж. Өсімдіктер    физиологиясы    жоне    биохимиясы негіздері. Алматы, 2004.

Қосымша:

  1. Есмагулов К.Е., Төлегенова Б.Т. Көмірсулар. (оқу-әдістемелік құрал). Алматы, 2001.
  2. Сейтембетов Т.С., Төлеуов Б.И. Биологиялық химия. Қарағанды, 2007.
  3. Кенесарина Н.А. Өсімдіктер физиологиясы жене биохимия негіздері. Алматы, «Мектеп», 1988.

 

Пәнді оқу-әдістемелік жағынан қамтамасыз ету:

электрондық оқулық, микроскоп, микропрепараттар,

суреттер, тірек-сызбалар.