Ы. Алтынсарин әңгімелерінің тәрбиелік мәні

                                                                                             

Әдебиет Мектеп: «№ 21 жалпы орта білім беретін мектеп» КММ
Күні: Мұғалімнің есімі: Кабланбекова А.Т.
8 «Б» Қатысқандар саны: 20 Қатыспағандар саны: 0
Сабақ тақырыбы Ы. Алтынсарин әңгімелерінің тәрбиелік мәні
Сабақ негізделген оқу мақсаты (мақсаттары) Алтынсарин әңгімелерінің тақырыбы мен идеясын аша отырып, тәрбиелік мәнін үңіле отырып өмірмен байланыстырады.
Табыс критерийлері Барлық оқушылар:
Алтынсарин әңгімелерімен танысады, оның еңбекке тқырыбына арналған және адамгершілік мәселелерін қозғайтын шығармаларымен танысады.
Оқушылардың басым бөлігі:
Әңгімелерінің тақырыбымен таныса отырып, қазіргі өмірмен байланыстыра өз ойларын ортаға салады.
Кейбір оқушылар:
Алтынсариннің өзінің төл еңбегі мен аудармаларын ажырата алады, автордың қазақ әдебиетінде тұңғыш аударма саласын қалыптастырғанын біледі.
Тілдік мақсат Оқушылар:

Өз ойларын толық, нақты жеткізуге бағыттау.

Негізгі сөздер мен тіркестер:
Әңгіме, аударма, еңбек, адамгершілік, мейірім, парыз, қанағат, тәрбие, ізгілік, талап;
Сыныптағы диалог/жазылым үшін пайдалы тілдік біліктер:
Талқылауға арналған тармақтар: Тәрбие отбасына байланысты дегенге келісесіз бе?
Сіз неліктен …екенін айта аласыз ба? «Еңбек етсең ерінбей, тояды қарың тіленбей» деген ой авторы әңгімелерінде қалай көрініс тапқан?
Мәтінмен жұмыс тақырыппен байланыс
Жазылым бойынша ұсыныстар:
Әңгіме идеясын мақал-мәтелдер арқылы жазып, талдау;
Алдыңғы оқу Ы. Алтынсарин өмірі, «Қазақ хрестоматиясы»;
Жоспар
Сабақ кезеңдері

Жоспарланған уақыт

Жоспарланған жаттығулар (төменде жоспарланған жаттығулар мен қатар, ескертпелерді жазыңыз) Ресурстар
Мұғалімнің әрекеті Оқушылардың әрекеті
1-кезең: Қызығушылықты ояту:

ұйымдастыру

 

 

 

 

 

-зейінді шоғырландыру;

 

 

— үй тапсырмасын тексеру;

-қарастырылған тақырып бойынша бұрынғы білім еске түсіріледі;

— белсенді әрекетке жұмылдырылады;

— ойлау жұмысына ынталандырылады

Ынтымақтастық  ахуал қалыптастыру

Психологиялық дайындық.

(шаттық шеңберіне шақыру)

 

Топқа бөлу әдісі

1.Ғибрат-кілт сөз, мәндес сөздер: тәлім-тәрбие, үлгі, өнеге;

2.Мейірім-кілт сөз; мәндес сөздер: жанашырлық, сүйіспеншілік.

3.Еңбек-кілт сөз; мәндес сөздер:қолы ашық,береген, қайырымды.

4. Бағалау парағын таратады.

 

 

«Сөз жұмбақ» әдісі (Қалтырау,жымыңдаған, бекінген, күш, қонақ, жүзім, келу,әбестік)

 

«Сандар сөйлейді» әдісі (даталар беріледі)

«Шашылған сөздер» әдісі

 

 

«Бумеранг» әдісі

Оқушылар  бір-бірінің қолдарынан ұстап, бүгінгі сабаққа өздерінің жақсы тілектерін айтады.

 

Топқа бөліну үшін оқушылар ортағы шығарылады,  кеспе қағаздар таратады. Кілт сөздер  түскен оқушылар бөлек шығады, олар топ көшбасшысы болады. Оқушылар шашырап  тұрады. Көшбасшы  кілт сөзге мәндес сөздерді тауып, өз тобының мүшелерін жинайды.

 

 

Бұл сөздерді қандай жай біріктіретінін табады. Келтірілген сөздердің барлығында сан есімдер жасырылған.

 

 

Оқушылар Алтынсарин өмірі мен шығармашылығын еске түсіріп, пысықтап айтады.

Шашылған сөздерді құрап, тапсырманы орындайды. «Қазақ хрестоматиясы» оқулығы жайлы айтады.

 

 

Ыбырай өлеңдері бойынша сұрақтар дайындайды, оған өздері жауап береді.

 

 

 

Кеспе қағаздар

 

 

 

 

Слайд

 

 

 

Слайд

Постер

 

Постер

Бағалау парағы

.

Өз ойларын қорғайды

 

 

 

 

 

 

Кесте

 

 

 

 

 

2-кезең: Мағынаны ажырату:

— оқушылар өз тәжірибелері арқылы жаңа білім туралы өзіндік түсінік пен пікір қалыптастырады;

— жаңа білім жайлы өзіндік түсіінік қалыптастырады

«Тұжырымдамалық карта» әдісі

 

«БФЕ» әдісі

 

 

«Топтастыру» әдісі

 

 

 

І топ Ыбырай әңгімелерін тақырып бойынша топтастырып басқа топтарға таныстырады.

ІІ топ Ыбырайдың еңбек тақырыбына арналған әңгімелерінің идеясын талқылап, ортақ шешім шығарады.

 

ІІІ топ Ыбырайдың тәрбие мәселесіне арналған әңгімелерін топтастырып, негізгі идеяларымен бөліседі.

3-кезең:

Ой-толғаныс:

Анализ, өз ойлары мен түсініктерін өздері игерген мәліметтері арқылы жеткізед

Синтез, бір сабақ қорытындысы

«Креативті матрица»  әдісі

Ыбырай бойындағы қасиеттер

Проблема

Негізгі ой не?

Саудагер Молда Жігіт
Адамдар:

кім?

     
Орын:

қайда?

     

 

«Үй салу» әдісі

 

Оқушылар «Таза бұлақ» әңгімесіндегі үш жолаушының сөздерін Ыбырай бойындағы қасиеттермен сәйкестендіріп өз ойларын айтады.

 

Ыбырай әңгімелеріндегі адамгершілік қасиеттерді жазып, кірпіштен үй салады.

 

 

Келесі оқуға 

арналған тапсырмалар

(үй тапсырмасы)

«Ыбырай әңгімелерінің түйген ойым» Ойтолғау жазу;
Қосымша ақпарат    Ыбырайдың отыздан астма аудармасы бар. Ыбырай Толстойдан «Силинчи ханым», «Мұңсыз адам», «Данышпан қазы», «Жамандыққа жақсылық», «Үш ұры», Ушинскийден «Сауысқан мен қарға», «Түлкі мен ешкі», «Қарға мен құрт», Паульсоннан «Әдеп», «Алтын шеттеуік», «Дүние қалай етсең табылады?», «Аурудан аяған күштірек», «Бір уыс мақта» әңгімелерін, Крыловтан «Егіннің бастары», «Екі шыбын», «Қарға мен түлкі», «Қайырымды түлкі» атты мысалдарын аударды.  Алтынсарин туралы жазылған шығармалар: Ғ. Қайырбеков «Дала қоңырауы», М. Ақынжанов «Ыбырай Алтынсарин» пьесасы.
Саралау — Сіз қосымша көмек көрсетуді қалай жоспарлайсыз?

Сіз қабілеті жоғары оқушыларға тапсырманы күрделіндіруді қалай жоспарлайсыз?

Бағалау — Оқушылардың үйренгенін тексеруді қалай жоспарлайсыз?

Бағалау парағы: топ басшысы топ мүшелерін бағалау.

Пәнаралық байланыс.

Қауіпсіздік және еңбекті қорғау ережелерін орындау. АКТ құзыреттілік. Құндылықтармен байланыс.

-Поэманың тақырыбын өмірмен байланыстыра айтып беріңдер

— Патриотизм дегенді қалай түсінесіңдер?

Бағалау парағы

Бөлімдері

 

Балалар тізімі

Үй тапсыр «Бұрыш» әдіс Кейіпкерге хат Қорытынды баға

 

 

         
         
         
         
Әдебиет оқулығы

Сыныпта қауіпсіздік және еңбекті қорғау ережелері орындалды

 

Оқушы оқу мақсатына жетті, себебі:

Шығарманың тақырыбын тәуелсіздік, намыс, туған ел ұғымдарымен байланыстыра алды.

Оқушы оқу мақсатына талпынады, себебі:

Оқушылар Ыбырай әңгімелерінің мазмұнына үңіле отырып, шығармаларының негізгі ойын білуге талпынады, өмірмен байланыстырады.

Рефлексия

Сабақ / оқу мақсаттары шынайы ма?

Бүгін оқушылар не білді?

Оқу неге бағытталған болды?

Жоспарлаған саралау шаралары тиімді болды ма?

Берілген уақыт ішінде үлгердім бе?

Мен өз жоспарыма қандай түзетулер еңгіздім және неліктен?

Оқу мақсаттары шынайы, нақты қойылды деп есептеймін

Ыбырай әңгімелері жайлы түсінік алды. Әңгімелерінің тақырыбынана өмірдың мәні еңбекте екенін   түсінді. Сондай-ақ тәрбиенің де адам өмірінде үлкен роль атқаратынына мән берді. Адам бойындағы ізгілік қасиеттерді бойларына ала білді. Оқушылардың өз ойларын еркін жеткізе білуге жетектеу керектігін түсіндім. Және уақытқа жұмыс жасау қажет деп таптым.

Қорытынды бағамдау Қандай екі нәрсе табысты болды (оқытуды да, оқуды да ескеріңіз)?

1.  «БФЕ» әдісі арқылы оқушылар Ыбырай әңгімелерінің идеясын толық таныстыра білді.

2.  «Үй» әдісінде оқушылар Ыбырай әңгімелерінің негізгі идеясын айтып, оларды қабырғаға жабыстыру арқылы жаңа тақырыпты меңгергендіктерін байқатты.

Қандай екі нәрсе сабақты жақсарта алды (оқытуды да, оқуды да ескеріңіз)?

1. Қойылған сұрақтар нақты, түсінікті  болды деп ойлаймын

Сабақ барысында мен сынып немесе жекелеген оқушылар туралы менің келесі сабағымда жетілдіруге көмектесетін не білдім?