Циклдік  процесс. Карно циклі.

Күні: Мектеп:  Т.Белгібаев  ажом
Сынып: 10 Қатысқан оқушылар саны: Қатыспаған оқушылар саны:
Мұғалім:   Ергешбаев Нығмет

 

Сабақ тақыр.: Циклдік  процесс. Карно циклі.
Сабақ түрі: Өтілген тақырып бойынша дағдыларды бекіту
Сабақтың оқу мақсаттары: Термодинамиканың бірінші заңын адиабаттық процеске қолданып, жобалау әдісін пайдалану
Сабақтың міндеттері: Ø  Формула білуді жүйеге келтіру;

Ø  Топта жұмыс істеу дағыдыларын дамыту;

Ø  Өткен тақырып бойынша есеп шығару дағдыларын қалыптастыру.

Бағалау критериялары Оқушылардың барлығы мынаны орындай алады: Термодинамиканың бірінші заңын адиабаттық процеске қолданып, циклдік  процесс, Карно циклі мағынасын түсінеді;                                                                    Оқушылардың көбісі мынаны орындай алады : Термодинамиканың бірінші заңын адиабаттық процеске қолданып, циклдік  процесс,  Карно циклін  қорытып шығарады;                                                                     Оқушылардың кейбіреулері мынаны орындай алады Формуланы қолданып есептер шығарады;
Құндылықтарды дарыту: v  Оқушылардың танымын кеңейту;       Оқушылардың функционалдық сауаттылықтарын дамыту;

Оқуда өзінділік пен жауапкершілікті дамыту;   Логикалық ойлау, салыстыру, өздігінен қорытынды жасау дағдыларын дамыту;   Белсенділік, шығармашылық қызығушылық ояту.

Тілдік мақсат: Циклдік  процесс. Карно циклі.
Пән. байланыс:  алгебра, геометрия, биология және химия
Алдыңғы білім:  
Жоспар
Сабақтың кезеңдері Сабақтағы жоспарланған іс-әрекет Ресурстар
Басы:

Ұйымдастыру кезеңі.

 

Оқушылармен сәлемдесу. Түгелдеу. Сабаққа қажетті құрал-жабдық-тарын тексеру. Оқушылар назарын сабаққа аудару. Топтарға екі сұрақтан қойып, үйге берілген тапсырманы қорытындылай отырып, жаңа сабақты жалғастыру.

Үйге берілген тапсырмалардың орындалуын тексеру.

 
Ортасы:

 

Жаңа сабақ:

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Сыныпты екі топқа бөлу:

1 топ- Циклдік  процесс.   2 топ-Карно циклі.

Топтық жұмыс: Негізінен жылу машиналары Карно циклімен жұмыс атқарады. Карно циклі 2 изотермадан және 2 адиабатадан тұрады.

 

1) 1 – 2 – изотермиялық ұлғаю.

2) 2 – 3 – адиабаталық ұлғаю.

3) 3 – 4 – изотермиялық сығылу.

4) 4 – 1 – адиабаталық сығылу.

 

 

Карно циклімен жұмыс кез-келген жұмыс машинасы температурасы Т1 қыздырғыштан (1), жұмыс денесінен (3) және температурасы Т2 салқындатқыштан (2) тұрады (сурет).

Бір циклде жұмыс денесі қыздырғыштан Q1 жылу мөлшерін алады, салқындатқышқа Qжылу мөлшері береді және сыртқы денелермен А жұмыс атқарады.

.

Кез-келген қондырғының тиімділігі — пайдалы әсер коэффициентімен анықталады.

.

Жылу машинасының пайдалы әсер коэффициенті бір цикл кезінде атқарылған пайдалы жұмысының қыздырғыштан алынған жылу мөлшеріне қатынасына тең болады.

Дескриптор:

Термодинамиканың бірінші заңын адиабаттық процеске қолданып, циклдік  процесс, Карно циклі мағынасын түсінеді;

Термодинамиканың бірінші заңын адиабаттық процеске қолданып, циклдік  процесс,  Карно циклін  қорытып шығарады;

 

 

 

Сабақты бекіту

«Кім жылдам?»  Есеп шығару:
1-есеп. Жылу машинасы бір циклде 1кДж жылу мөлшерін жұтып 400 Дж жұмыс істеді. Машина қанша жылу мөлшерін бөліп шығарады?
Ш е ш і м і: Термодинам-ң бір заңы: Q=ΔU+A=>ΔU=Q-A=1000-400=600 Дж
2-есеп. Жылу машинасы бір циклде 400 Дж жылу шығарып 600 Дж жұмыс істейді. Жылу машинасының ПӘК-і неге тең?
Ш е ш і м і:
3-есеп. Автокөліктің ПӘК-і 20%, және 30 минутта 1,5 кг жанармай жағады. Автокөлік моторын қуатын анықтаңыз. q=4,6*107 Дж/кг – жанармайдың меншікті жану жылуы.
Ш е ш і м і: A = ηQ = ηqm. Қуат болса:

Дескриптор:  Формуланы қолданып есептер шығарады;

Тапсырма парақтары

 

Соңы:

 

3 мин.

Үй тапсырмасы: оқу.

Рефлексия: Сабақ қорытыныдысы: – Сабақта не ұнады?     – Қандай тақырыпты қайталадық?  – Қандай сұрақтарыңыз бар? Сабаққа қатысқаныңызға рахмет!

 

Қосымша ақпарат

Саралау –оқушыларға қалай көбірек қолдау көрсетуді жоспарлайсыз?

Қабілеті жоғары оқушыларға қандай міндет қоюды жоспарлап отырсыз?

 

Бағалау – оқушылардың материалды меңгеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлайсыз? Денсаулық және қауіпсіздік техникасының сақталуы

Барлық оқушылар білуі қажет:

Оқушылардың көбі білуі қажет:

Есептің шығарылу жолын түсіндіру, дұрыс формуланы қолдану.

 

1.Сабақ басындағы диктантты өзіндік бағалау                         2.Сапалық есептер шығаруды бағалау

3.Сандық есептер шығаруды бағалау

 

 
Сабақ бойынша рефлексия

Сабақ мақсаттары/оқу мақсаттары дұрыс қойылған ба? Оқушылардың барлығы ОМ қол жеткізді ме?

Жеткізбесе, неліктен?

Сабақта саралау дұрыс жүргізілді ме?

Сабақтың уақыттық кезеңдері сақталды ма?

Сабақ жоспарынан қандай ауытқулар болды, неліктен?

 

 

 

 

Алға қойылған мақсаттарға қол жеткізілді. Оқушылар физиквлық есепті рәсімдеу дағдыларын дамытты, мысалдар келтіруді үйренді.. Сабақта ынтымақтастық атмосферасы болды. Дифференциация жақсы жолға қойылған,  уақыт ұтымды пайдаланылды. 6 есептен кейін үзіліс жарияланып, саусақтар жаттығуы жасалды.