Етістіктің жіктелуі

Мерзімі 11.02.2017ж Тексерілді:

 

 
Пәні

 

Қазақ тілі    
Тақырыбы

 

Етістіктің жіктелуі    
Мақсаты

 

Етістікке жіктік жалғауы жалғанып өзгеруін етістіктің жіктелуі деп аталатынын түсіндіру. Етістіктерді жекеше, көпше түрде жіктеуді жаттығу , тапсырмалары арқылы есте сақтау қабілеттерін дамыту.Оқушылардың сөздік қорын молайтып, ой белсенділігін арттыру. Оқушылардың өз бетімен, топпен жұмыс жасау қабілеттерін арттыру.Әсемдікке, сауатты жазуға тәрбиелеу.

 

   
Күтілетін  нәтеже

 

Сыныптағы оқушылар етістіктің түрлерін ажыратып, етістікке жіктік жалғау жалғай алады.    
Әдістері

 

Сұрақ –жауап , талдау- жинақтау    
Ресурстар

 

Плакат, дидактикалық материал    
Сабақ кезеңдері

 

Мұғалімнің  іс-әрекеті Оқушының іс-әрекеті 7 модель
Кіріспе

Ұйымдастыру  кезеңі(2минут)

Оқушыларды сапқа қатармен тұрғызып психологиялық жаттығу жасату.

Әрбір адам?

Туысым,досым, жұрағат.

Әрбір     сөзің ?

Шыңдық ,бірлік ,адалдық.

Әрбір сабақ ?

Үйрену, ұғу,ұлағат

 Сабаққа қажетті құралдарын дайындайды.

Сап   түзеп тұрады

 

 

 

 

 

 

АКТ
Үй тапсырмасы(7 минут)

 

Үйге қандай тапсырма берілді ?

Олай болса, тексерейікші

7 жаттығу Мақалды оқып, жатқа жаз.

Атаңның баласы болма ,

Адамның баласы бол.

Сөз құрамына талда

Мақалдың мағынасын түсіңдір.

147 бет

Біріге  отырып тексереді.Өз сөздерімен мақалдың мағынасын түсіндіреді.

 
Жаңа  сабаққа  дайындық

Мағынаны  тану

(7 минут)

«Білгенге – маржан, білмегенге- арзан»
.Етістік дегеніміз не? (Заттың қимылын, іс- әрекетін білдіретін сөздер)
Туынды етістік дегеніміз не? (Түбір сөзге жұрнақ жалғану арқылы жасалған етістік)
Етістік қандай сөйлем мүшесі болады? (баяндауыш)
Етістіктің түрлері (дара,күрделі,болымды,болымсыз)
Дара етістік (бір сөзден тұрады)
Негізгі етістік (түбір сөзден болған етістік) .
Болымсыз етістік? ( болымды етістікке — ма,- ме,- ба,- бе, — па,- пе жұрнақтары жалғану арқылы)
Күрделі етістік ( екі н/е үш сөзден құралады)
Етістіктің сұрақтары ( не істеді? неғылды? қайтті?)

 

 

Оқушылар қойылған сұрақтарға жауап береді

 

Диолог

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Негізгі  бөлім

Жаңа  сабақ

(15минут)

ІҮ-ьь   Етістікке іс-әреккеттің қай жақта айтылғанын білдіру үшін жіктік жалғаулары жалғанады :жүрмін,жүрсің,жүр.Етісттікке

жіктік жалғаулары жалғанып өзгеруін етістіктің жіктелуі дейді.

8 жаттығу Өлеңді көшіріп жаз.

Аяулы мекенім,

Оқимын ,жетемін.

Туған жер ,кей-кейде

Сағынып кетемін.

Етістіктің астын сыз. Олардың қай жақта айтылғанын байқа .Бұл өлеңнің авторы кім екен?

Мұқағали Мақатаев

Ол 1931 ж. 9-шы ақпанда Алматы облысы, қазіргі Райымбек (бұрынғы Нарынқол) ауданыны Қарасаз ауылында дүниеге келген Мұқағали 9 ақпан­да дүниеге келген. Әкесі қарапайым шаруашы:колхозда сушы, шалғышы болып істеген.  Балалық шағы соғыспен қатар өткендіктен, ақын тағдырдың ащы дәмін ерте татады.Соғыс қай жылдары болды?

Сол  жылдары Мұқағали нешеде болған екен?

 

9-жаттығу . «Санаға сапар»  Мақал мәтелді жатқа жаз

Ақылсызды жұмсасаң ,

Артыңнан өзің барарсың

Етістікті тап ,жіктік жалғауларын

салыстыр.

10-жаттығу “Орныңды тап “ойыны.
Ойынның мақсаты: Сөздерді дұрыс орнына қоя білу.
Ойынның шарты: Тақтаға І жақ ,ІІ жақ, ІІжақ деп жазып қою. Бұл сұрақтарға жауап беретін сөздерді қатты қағазға жазып, оқушыларға тарату. әр оқушы тақтаға шығып, сөзіне қойылатын шақтардың қасына қойылады қасына барып тұрады.

Етістікті тиісті орнына қой.

І жақ               ІІжақ         ІІІ жақ

Санадым     көрдің          оқиды

Жазамын  көшіресің   сызады

Барамын   салыстырасың  ереді

Таным таразысы

11-жаттығу Өлеңді оқып ,жатқа жаз.

Атаң мені бағалады,

Баптап ,күтіп тазалады.

Диқан аты Ыбырайдың

Үлгісі елге таралады.

Етістікті тауып ,қай жақта тұрғанын айт және астын сыз.

Өлең кім туралы?

Өлеңнің екі қатары не туралы?

Тапқан сөзіңді үш жақта жіктеп көр.

Зат есім мен етістіктің жіктелуінде қандай ұқсастық пен айырмашылық барын байқадың?

Ыбырай Жақаев  Қызылорда  обллысының Шиелі ауданына дүниеге келген. Ы Жақаев колхозында күріш звеносының жетекшісі болып еңбек еткен.

«Сөз тапқанға қолқа жоқ» ойыны.

Қойылған сұрақтарға берілген әріптерден басталатын сөздермен жауап беру. (Е,Б,Ә)

Сен бүгін нешеде тұрдың?

Сен қандай үйірмеге барасың?

Демалыста қайда барасың?

Сабақ нешеде басталады?

 

13 –жаттығу. Т  кестесі бойынша жіктейді

Етістіктерді жекеше ,көпше түрде жіктеп жаз.

Мен ойлаймын                                   Біз ойлаймыз

Сен ойлайсың                                    Сендер ойлайсыңдар

Ол ойнайды                                       Олар ойлайды

 

14 жаттығу Ребусты шешу.

Сенбілікте

Балалар сенбілік дегенді қалай түсінесіңдер ?

Сенбілік не үшін қажет?

Сенбілікке өз үесіңді қалай қосасың ?

 

 

 

 

Дәптерге жазады .

 

Етістіктерді тауып айтады астын сызады.

 

 

М Мақатаев өлеңдері  туралы айтады.

 

Математикмен байланыстырып есептейді

 

Мақалдың мағынасын түсіндіреді.

Жатқа  жазады.

 

 

 

 

 

 

 

 

Сөздерді өз орындарына орналастырады.

 

 

 

 

 

 

Ы Жақаев туралы мәліметпен танысады. Өлең кім және не туралы екені айтылады.

 

 

 

 

 

 

 

 

Оқушылар кезектесіп тақтаға шығады.

 

 

 

 

 

Өзіндік жұмыс

 

 

Жұппен жұмыс.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Сыни тұрғыда ойлауға үйрету.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

АКТ

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Көшбасшылық

 

 

 

 

 

 

 

Жас ерекшелігі

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Жаңа  сабақты  жинақтау

7минут

 Шығармашылық жұмыс. Аяқталмаған мақал – мәтелдерді толықтыру.

1. Көп білсең де,

Көптен артық ……………. (білмейсің)

2. Халық айтса, қалп ……….. (айтпайды)

3. Ер өлсе де, аты ………… (өлмейді)

4. Еңбек етсең ………… (емерсің)

5. Отпен ойнама ………….. (күйерсің)

Сумен ойнама …………… (батарсың)

«Айналмалы тарелка» әдісі.Ол жерде етістік беремін олар жіктеп жазады.

Мақалдың жалғасын тауып ,етістігтің қай жақта тұрғанын айтады. Көшбасшылық

Сын тұрғысынан ойлау.

Кері  байланыс Блум ағашына өздерін қояды. Стикермен өз  орындарын табады.  
Бағалау

4минут

Әр тапсырма сайын бағдаршам түстерімен бағалау. Бағдаршам түстерін санаймыз  Оқыту үшін бағалау  және оқытуды бағалау
Үй тапсырмасы (1 минут) 12 жаттығу. 149бет.    
Қосымша білім Етістіктің жіктелуіне сөйлем құрап келу.    
Рефлексия

Сабақта  не сәтті  болды?

 

Не сәтсіз  болды?

 

Нені  дамыта  алар едіңіз?

 

 

 

 

 

 

 

 

   

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

   

              

 

 

                             

 

 

 

 

 

 

 

                                                           Ө Жолдасбеков атындағы №50 орта мектеп

 

 

 

                                                                                                             

                           Ашық сабақ  

           Сабақтың тақырыбы:

                                             Етістіктің жіктелуі

 

 

 

Бастауыш сынып мұғалімі :   Иманқұлова Г.Ж

 

 

«Білгенге -маржан ,

білмегенге -арзан »

«Санаға сапар»

“Орныңды тап “ойыны.

Таным таразысы

«Сөз тапқанға

қолқа жоқ» ойыны.

Т  кестесімен жұмыс

Ребусты шешу.

Шығармашылық

жұмыс.

«Айналмалы тарелка»

әдісі

 

 

І жақ

 

 

 

ІІ жақ

 

 

 

 

ІІІ жақ

 

 

санадым

 

көрдің

 

оқиды

 

Жазамын

 

көшіресің

 

сызады

 

барамын

 

салыстырасың

 

ереді

 

 

  1. Көп білсең де,

Көптен артық ……………. (білмейсің)

  1. Халық айтса, қалп ……….. (айтпайды)
  2. Ер өлсе де, аты ………… (өлмейді)
  3. Еңбек етсең ………… (емерсің)
  4. Отпен ойнама ………….. (күйерсің)

Сумен ойнама …………… (батарсың)