Сәбит Мұқанов  » Жылқы» .

 

Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі

 

№28 жалпы орта мектеп

 

 

                                                                                                                                                    Бекітемін

Мектеп директоры:

Қ.Ж.Құрманбекова

_________________

                                                                                                                                                   «    » наурыз 2016 ж.

 

 

 

 

Ғылыми−тәжірибелік  конференция

Ашық сабақ тақырыбы: «Жылқы» С.Мұқанов

 

 

 

 

 

 

Орындаған: Абишева М.А.

Сынып: 4 «Ғ»

 

 

 

 

 

 

Шымкент 2016 ж.

 

Пәні: әдебиеттік оқу                                                                                           

Сабақтың тақырыбы: Сәбит Мұқанов  » Жылқы» .
Сабақтың мақсаты: Төрт түліктің бірі жылқының ерекше қасиеттерімен таныстыру, сөздік қорларын молайту, өз бетімен шығармашылықпен жұмыс істеуге баулу, топтасып жұмыс жасауға дағдыландыру, оқу дағдыларын жетілдіру.

Сабақтың типі: Жаңа білімді меңгеру сабағы

Сабақтың түрі: Аралас сабақ

Сабақтың әдісі: Түсіндіру,  сұрақ — жауап, талдау, іздену, топпен жұмыс
Пәнаралық байланыс
: Музыка, математика, қазақ тілі.
Көрнекіліктері: Әдебиеттік оқу оқулығы, А−3 форматты қағаз, маркер.
Күтілетін нәтиже: Оқушылар сыни тұрғыдан ойлана алады. Тақырып бойынша білім алады. Оқушылар алған білімдерін тиянақтауға, пысықтауға, өз бетінше жұмыс жасауға дағдыланады. Жылқы жануарын қастерлеуге тәрбиелеу, жылқы баптау өнеріне деген сүйіспеншілігін арттыру.                                                                                                                                           Негізгі идея: Өзгерістерді енгізуде барлық оқушыларда байқалатын өзгерістерді бақылау.                                                        Модуль: оқыту мен оқудағы жаңа тәсілдер; сыни тұрғысынан ойлауға үйрету; АКТ; ОүБ; оқытуды басқару және көшбасшылық; талантты және дарынды балаларды оқыту; жас ерекшеліктеріне сәйкес оқыту.

Уақыты Мұғалімнің іс-әркеті Оқушының іс-әркеті Қолданылған ресурстар
5 минут

 

 

 

 

 

 

 

10  минут

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

10 минут

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2 минут

 

 

 

10 минут

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

5 минут

 

 

 

 

 

2 минут

І. Оқушыларды  топқа біріктіру.

Нұсқау: алдымыздағы жылқылардың түрлері жазылған  кеспе  қағаздардан біреуден алыңдар.

 

Топ ережесін еске саламыз.

 

 

Ой шақыру: бейне ролик көрсету. Жылқы жануарына  ассоциация құру.

 

 

Автор жайлы қысқаша мәлімет. Сәбит Мұқанов 1900 жылы 13 сәуір немесе 26 сәуір айында қазіргі Солтүстік Қазақстан облысының Жамбыл ауданындағы Жаманшұбар деген жерде дүниеге келген. 1973 жылы 18 сәуірде қайтыс болған.

Жылқы жануарына түсініктеме беру.                                                                   Дүние жүзіндегі 23 ұлт жылқыны киелі жануар деп есептейді. Соның бірі – қазақ халқы. Жылқының ең түпкі атасын гиракотерия деп атайды. Ол осыдан 60 миллион жыл бұрын өмір сүрген. Бойының биіктігі 14 сантиметр, ал салмағы 5 килограмдай ғана болған. Оның қазіргі жылқыдан айырмашылығы – алдыңғы аяқтарында төрт, артқы аяқтарында үш тұяқтан болыпты. Жылқының бес мүшесі өте жақсы дамыған. Олар: құлағы, көзі, аузы мен мұрыны және сезім түйсігі. Жылқы өз иесінің көңіл күйінің қандай екенін бірден сезіп қояды. Мас адамды да алыстан біледі. Сондай-ақ, оның құлағы өте сақ, көзі көреген, мұрыны иіс сезгіш, аузы кез келген дәмді ажырата алады. Басқа көптеген жануарларға қарағанда жылқы айналасын түрлі түсті реңкте көреді. Бірақ қызыл мен көк түсті ажырата алмайды. Тағы бір қызығы, жылқының көру аумағы 360 градус екендігі. Яғни, жылқы бір бағытқа қарап тұрғанда тек алдын ғана емес, арт жағын да толық көріп тұра алады. Сондай-ақ, жылқының көзі түн ішінде де өте жақсы көреді. Дүние жүзі бойынша жылқының 160-тай түрі бар. Солардың ішінде тұқымы жағынан ең тазасы араб тұқымдас жылқы болып саналады екен. Жылқының жасы мен денсаулық жағдайын атбегілер оның тісіне қарап ажыратады. Ата-бабаларымыздан қалған «Жақсы аттың тісін қарамас болар…» деген нақыл соған байланысты туындаған болар. Ақылы, өресі жағынан барлық жан-жануарлардың ішінде жылқы иттің алдында, яғни, бесінші орында тұр. Жылқы адамның мінез-құлқы мен іс-әрекетін саралай алады. Иесі өзіне ұнаса оған шын беріледі. Қазақ халқы жылқыны ең алдымен ел қорғаған ердің жан серігі деп дәріптеген. Біздің аңыз-ертегілерімізде, батырлық жырларымызда ақылды, күшті тұлпарлар мен олардың иесі қысылғанда көмекке бірінші болып келетіндігі туралы көп айтылады. Мысалы, Қобыландының Тайбурылы, Алпамыстың Байшұбары, Ер Төстіктің Шалқұйрығы, Қамбардың Қарақасқасы иелерімен бірге жыр-аңызға айналып, ел құрметіне бөленген. Жылқылар жалпы 25-30 жыл өмір сүреді. Англияда өмір сүрген «Кәрі Билли» деп аталып кеткен бір ат 62 жасқа келіп өлген деген дерек те айтылады. Қазақ халқы жылқы жасының әр деңгейіне орай арнайы атаулар берген. Сендер біле жүрсін деген мақсатпен сол атауларды да ұсынып отырмыз. Құлын (жылқының жас төлі), Жабағы (6 айдан асқан құлын), Тай (1 жаста), Байтал (1-2 жастағы), Құнажын (3 жаста), Дөнежін (4 жаста), Бесті (5 жаста), Қасабалы бие (7-8 жаста), Қартамыс бие (11-14 жаста), Жасаған бие (20 жастан асқан).
Ескерту: бұл атаулар ұрғашы жылқыға қатысты айтылады.

Топтық жұмыс: «Ақылдың алты қалпағы» әдісі. Әр топқа А−3 форматты қағаз тарқатамын. Осы қағазға жылқы жануарына қатысты деректерді, сәтті және сәтсіз кезеңдерін, идеялар мен болжамдар және де тұжырымдама жасайды. Әр топ өз тапсырмаларын талдайды.  Белсенді қатысқан оқушыларды түрлі белгілер арқылы бағалау және топ арасында өзара бағалау жүргізіледі.                                                                                                                                                                                                  «Ақ қалпақ» — жылқы жануарына қатысты деректерді келтіреді.                                                                                              «Сары қалпақ» —  жылқы жануарының сәтті кезеңдерін  айтады.                                                                                                                               «Қара қалпақ» — жылқы жануарының сәтсіз тұстарын айтады.                                                                                                   «Көк қалпақ» — жылқы жануарына  талдау жасайды, не үшін? Неге? Неге байланысты? Деген сұрақтарға жауап іздейді.                                                                                                                                       «Жасыл қалпақ» —  жылқы жануарына идеялар мен болжамдар айтады.                                                                        «Қызыл қалпақ» — жылқы жануарына тұжырымдама жасау

Сергіту сәті: «Есім акронимы». Әр оқушы  өз есімінің бастапқы әріптерінен өзін сипаттайтын сын есімдер келтіруі керек.

 Жеке жұмыс: «Екі жақты күнделік стратегиясы». Нұсқау: әр топқа  берілген үлестірме бойынша жеке жұмыс жүргізіледі. Әр топтан жақсы деген жұмысты жариялау. Белсенді қатысқан оқушыларды түрлі белгілер арқылы бағалау.

Мәтін Менің ойым
Еті  
Тері  
Қымызы  

Кері байланыс кестесі: кері байланыс кестесін жеке толтырып, топ арасында жариялау.

Не қызық болды? Не қиын болды? Не оңай болды?
     

 

Үйге тапсырма: «Жылқы» тақырыбына эссе жазу.

Оқу топқа бірігеді

 

 

 

 

 

 

 

Жылқы жануарына ассоциация құру.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Оқушылар тақырыпты терең түсінуге мүмкіндік алады. Топпен бірлесе жұмысты орындап, әр топтан бір оқушы өз жұмыстарын түсіндіріп өтеді. Топ арасында өзара бағалау жүргізіледі.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Оқушылар өз есімдерін сипаттап, сын есімдер келтіреді.

 

Оқушылар жеке-жеке өз жұмыстарымен таныстырады.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Оқушылар  бүгінгі тақырыпта негізгі мәселе не қиын болды? осыған жауап береді.

Оқулық (4 сынып, Атамұра баспасы ), АКТ (жылқы жануары)

І. Ой шақыру. Бейне ролик көрсету, жылқы малына ассоциация құру                                                                                    ІІ. «Ақылдының алты қалпағы» топтық жұмыс                                                      ІІІ. Сергіту сәті: «Есім акронимы»                                                                                                                                             ІV. Жеке жұмыс: «Екі жақты күнделік стратегиясы»                                                                                                                                                                                                                VІ. Кері байланыс кестесі