Модельдеу «Қоректік тізбек пен торды құру».

 

Биология пәнінен қысқа мерзімді жоспар

Сабақ 4

Пән: Биология

Ұзақ мерзімді жоспар бөлімі: Экожүйелер.

 «№44 жалпы орта білім беретін мектебі» КММ
Күні: Мұғалімі: Жумадилова Шынаргуль Советовна
Сынып 7 Қатысқандар саны Қатыспағандар саны
Сабақтың тақырыбы: Модельдеу «Қоректік тізбек пен торды құру».
Сабаққа негізделген оқу мақсаты: Коректік тізбектер және қоректік торларды құрастыру.
Сабақтың мақсаты: Барлық оқушылар: Қоректік тізбектің компоненттерін біледі.

Оқушылардың басым бөлігі: Қоректік тізбектің қарапайым сызбасын сыза алады.

Кейбір оқушылар: Өз бетінше қоректік тізбекті құрастыра алады.

Бағалау критерийі Табиғи қоректік тізбектерді ажыратады.

Қоректік тізбектер және қоректік торлар құрады.

Тілдік мақсаттар Оқушылар орындай алады: Мекен ету ортасында жануарлар мен өсімдіктер арасындағы қоректік өзара әрекеттестікті зерттей алады, ақпаратты қолдана отырып қоректік тізбекті құрастырады.
Негізгі сөздер мен тіркестер:

Қоректік тізбек

Қоректік тор

Түзушілер/өсімдіктер

Тұтынушылар/жануарлар

Ыдыратушылар/микроағзалар

Талқылауға арналған тармақтар

Тірі ағзалардың қоректенуі мен мекен ету ортасы бойынша жіктеуінің себептерін ашыңыз.

Сыныптағы диалог/ жазылым үшін пайдалы тілдік бірліктер.

Жануарлардың қоректенуін қамтамасыз ету үшін бәрібір өсімдіктер қажет, себебі…

Тірі ағзалардың тұрақты жоғары дамыған бірлестігі өсімдіктерсіз тіршілік ете алмайды өйткені…

Жазылым бойынша ұсыныстар

Коректік тізбек – қоректік зат пен энергияны бір-бірінен ретпен алатын тірі ағзалар тобы екенін дәлелдеңіз.

Құндылықтарға баулу «Зайырлы қоғам және жоғары руханият»

Құрмет, ынтымақтастық, өмір бойы білім алу.

Пәнаралық байланыс Экология. География.
Алдыңғы оқу Қоректену тізбектерінің қарапайым сұлбаларын жасай білу. (6 сынып). Қоректену тізбектерінің көмегімен өндірушілер, тұтынушылар және редуценттерді анықтай білу. (6 сынып)

Тірі организмдер арасындағы қарым қатынастар типтерін сипаттай алу. (6 сынып)

Сабақтың барысы  
Сабақтың жоспарланған кезеңдері Сабақтағы жоспарланған жаттығу түрлері ресурстар
Сабақтың басы 10 мин Психологиялық жағымды орта қалыптастыру.

Әдіс-тәсіл:  «Жүректен — жүрекке»

Шағын топтарға топтастыру

«Өсімдіктер, Жануарлар, Микроағзалар»

Сабақ тақырыбымен, мақсатымен критерийлерімен таныстыру.

Тапсырма 1.  Балалардың білім деңгейін тексеру. Қоректік тізбек – бұл…..

Түзушілер – бұлар …., оларға …. жатады.

Тұтынушылар – бұл…., олар бөлінеді. …… және……, оларға…. сияқты тірі ағзаларды жатқызуға болады.

Ыдыратушылар – бұл …., оларға …… жатады.  (жұппен бағалау).

Қолданылатын әдіс:  «ашық тест».

Бағалау. Шапалақ (Өзін-өзі бағалайды).

Дескриптор   Білім алушы

-Қоректік тізбек ұғымын түсінеді;

-Биотикалық факторларды анықтайды.

 

 

 

 

«Өсімдіктер,

Жануарлар, Микроағзалар»

суреттері.

 

Ақ қағаз,қалам

 

 

Сабақтың ортасы 25 мин  1.Ой қозғау, тақырыпты анықтау, бейне фильм көрсету. Қолданылатын әдіс: «Стоп кадр».

2.Мәтінмен жұмыс. Қолданылатын әдіс: «Джигсо-1» Мәтінді бөлімдермен оқып танысады.

Дескриптор   Білім алушы

-Табиғи қоректік тізбектерді ажыратады;

-Қоректік тізбектер және қоректік торлар құруды түсінеді.

3.1 Тапсырма: Тірек-сызба құру. Қолданылатын әдіс: «Графикалық органайзер».

Әр топқа плакат беріледі. (Топтар бір-бірін бағалайды). Бағалау. Шапалақ.

Дескриптор   Білім алушы

-Табиғи қоректік тізбектерді ажыратады;

-Қоректік тізбектер және қоректік торлар құрады;

-Құрылған қоректік тордағы түзушілер мен тұтынушыларды анықтайды.

3.2 Тапсырма: Қоректік тізбек құру. Суреттегі ағзалар арасына тиісті бағытта нұсқаларды қойып, бірнеше қоректік тізбек құрыңыз. (жануарлар мен өсімдіктердің суреті). (Жұппен бағалау).

Дескриптор   Білім алушы

-Берілген суретте нұсқалар бағытын анықтайды;

-Бірнеше қоректік тізбек құрады;

-Қоректік тізбектер арасындағы айырмашылықтарды анықтайды, себебін түсіндіреді.

3.3  Тапсырма: Мына организмдерден ретімен қоректік тізбек жүйесін құрыңдар: 1) Шегіртке → шөп → торғай → кезқұйрық (коршун).

2) Өсімдік тұқымы→түлкі→тышқан.

3) өсімдікқоректі балық →балдыр →жыртқыш балық.

4) жылан→көлбақа→бидай→қоңыз→бүркіт→ қасқыр→бактерия. (Өзін-өзі бағалайды).

Бағалау. (Жұппен бағалау).

Дескриптор   Білім алушы

Қоректік тізбектер құрады;

-Қоректік тізбектің ұқсас белгілерін атайды.

«Оазис Оскара» бейне филім

АКТ

 

Оқулық. Кітап.

 

 

 

 

Кітап, дәптер, қалам, плакат, маркер.

 

 

 

 

 

Жануарлар мен өсімдіктердің суреті бар тапсырма. Қалам.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Жануарлар мен өсімдіктердің аттары жазылған тапсырма. Қалам.

 

Сабақтың соңы 10 мин Бекіту: Қолданылатын әдіс: «Өрмек торы». Оқушылар бір-біріне сұрақтар қою арқылы білімдерін тексереді.

Бағалау әдісі: «Алақан». (Өзін-өзі бағалау).

Дескриптор   Білім алушы

Қоректік тізбектер құруды түсінеді;

-Қоректік тізбектің ұқсас белгілерін атайды.

 

 

Кері байланыс:

 Қолданылатын әдіс: «Аяқталмаған сөйлем»

Бүгінгі сабақта мен…..

Мен үшін ең маңыздысы….

Бұл маған…. үшін қажет.

Менің…. сәтті шықты.

Өзім үшін…. тиімді.

Өтілген тақырып маған…. ұнады.

Бағалау. Шапалақ (Өзін-өзі бағалайды).

Дескриптор   Білім алушы

-Құрылған қоректік тордағы түзушілер мен тұтынушыларды анықтайды.

Үй тапсырмасы: Эссе. Жоғары құрылымды омыртқасыз жануарлардың кез келген тобының өкілдерінің (аралар, құмырсқалар немесе термиттер) өзара әсері туралы эссе жазыңдар.

 

 

Жіп

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

А-4 парағы, қалам.

 

Қосымша ақпарат

Саралау

Бейне филім арқылы ой туғыза алады.

Ағзалардың экологиялық топтарының табиғаттағы маңызын түсінді.Сынып оқушылары  продуценттердің табиғаттағы маңызына көз жеткізді.

Кейбір оқушылар: қоректік тордың күрделі формаларын құруды біледі. Құрылған қоректік тордағы түзушілер мен тұтынушыларды анықтайды. Редуценттердің табиғаттағы маңызын сипаттай алады.Саралау қолданылатын сыныпта барлық оқушылар өздерінің әр түрлі оқитынын түсінеді және бір бірінің оқу үдерісіне қосқан үлесін бағалауды үйренеді.

Қалыптастырушы бағалау әдістері. Өзін-өзі бағалайды,  жұппен бағалау, топтар бір-бірін бағалайды.

Сергіту сәті.

Пән аралық байланыс: Экология.

География.

АКТ мен байланыс:

Видеодан үзінді.

 

Құндылықтармен жұмыс: Құрмет, ынтымақтастық, өмір бойы білім алу.

 

 

Қауіпсіздік ережесі:

Денсаулық және қауіпсіздік ережелері. Топпен жұмыс жасау ережесі.

Рефлексия. Оқушылар: қоректік тордың күрделі формаларын құруды біледі. Құрылған қоректік тордағы түзушілер мен тұтынушыларды анықтайды. Редуценттердің табиғаттағы маңызын сипаттай алады.

Қортынды бағымдау:

Қандай екі нәрсе табысты болды ( оқыту да, оқуды да ескеріңіз) — Оқушылар: қоректік торды құруды түсінді. Қолданылған әдіс: «Өрмек торы» оқушылардың білімін бекітуде табысты болды.

Қандай екі нәрсе сабақты жақсарта алды ( оқыту да, оқуды да ескеріңіз) —

Графикалық органайзер. Аяқталмаған сөйлем.

Сабақ барысында мен сынып немесе жекелеген оқушылар туралы менің келесі сабағымда жетілдіруге көмектесетін не білдім   

Әдіс -тәсілді тиімді қолдану.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Тапсырма 1.

 

Қоректік тізбек – бұл…..

Түзушілер – бұлар …., оларға …. жатады.

Тұтынушылар – бұл…., олар бөлінеді. …… және……, оларға…. сияқты тірі ағзаларды жатқызуға болады.

Ыдыратушылар – бұл …., оларға …… жатады.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3.2 Тапсырма: Қоректік тізбек құру. Суреттегі ағзалар арасына тиісті бағытта нұсқаларды қойып, бірнеше қоректік тізбек құрыңыз.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3.3  Тапсырма:

Мына организмдерден ретімен қоректік тізбек жүйесін құрыңдар:

1) Шегіртке → шөп → торғай → кезқұйрық (коршун).

 

2) Өсімдік тұқымы→түлкі→тышқан.

 

3) өсімдікқоректі балық →балдыр →жыртқыш балық.

 

4) жылан→көлбақа→бидай→қоңыз→бүркіт→ қасқыр→бактерия.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

«Аяқталмаған сөйлем»

 

 

Бүгінгі сабақта мен…..

 

Мен үшін ең маңыздысы….

 

Бұл маған…. үшін қажет.

 

Менің…. сәтті шықты.

 

Өзім үшін…. тиімді.

 

Өтілген тақырып маған…. ұнады.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ресурстар 1— Шағын топтарға топтастыру.

( «Өсімдіктер, Жануарлар, Микроағзалар» суреттері).

Ресурстар 2Тапсырма 1.  Балалардың білім деңгейін тексеру. (Ақ қағаз,қалам).

Қоректік тізбек – бұл…..

Түзушілер – бұлар …., оларға …. жатады.

Тұтынушылар – бұл…., олар бөлінеді. …… және……, оларға…. сияқты тірі ағзаларды жатқызуға болады.

Ыдыратушылар – бұл …., оларға …… жатады.

Ресурстар 3— Ой қозғау, тақырыпты анықтау, бейне фильм көрсету.

Қолданылатын әдіс: «Стоп кадр». («Оазис Оскара» бейне филім). https://youtu.be/YPaDPS6ya1E

Ресурстар 4— Мәтінмен жұмыс. Қолданылатын әдіс: «Джигсо-1» Мәтінді бөлімдермен оқып танысады.  (Оқулық. Кітап).

Ресурстар 5Тапсырма: Тірек-сызба құру. Қолданылатын әдіс: «Графикалық органайзер».

(Кітап, дәптер, қалам, плакат, маркер).

Ресурстар 6Тапсырма: Қоректік тізбек құру. Суреттегі ағзалар арасына тиісті бағытта нұсқаларды қойып, бірнеше қоректік тізбек құрыңыз.

 (Жануарлар мен өсімдіктердің суреті бар тапсырма, қалам).

Ресурстар 7Тапсырма: Мына организмдерден ретімен қоректік тізбек жүйесін құрыңдар:

1) Шегіртке → шөп → торғай → кезқұйрық (коршун).

2) Өсімдік тұқымы→түлкі→тышқан.

3) өсімдікқоректі балық →балдыр →жыртқыш балық.

4) жылан→көлбақа→бидай→қоңыз→бүркіт→ қасқыр→бактерия.

(Жануарлар мен өсімдіктердің аттары жазылған тапсырма, қалам).

Ресурстар 8Бекіту: Қолданылатын әдіс: «Өрмек торы». Оқушылар бір-біріне сұрақтар қою арқылы білімдерін тексереді. (Жіп). Бағалау әдісі: «Алақан».

Ресурстар 9— Кері байланыс: Қолданылатын әдіс: «Аяқталмаған сөйлем».

Бүгінгі сабақта мен…..

Мен үшін ең маңыздысы….

Бұл маған…. үшін қажет.

Менің…. сәтті шықты.

Өзім үшін…. тиімді.

Өтілген тақырып маған…. ұнады.

(А-4 парағы, қалам).