3.4 Биосфера Материктегі табиғат зоналары

  Қысқа мерзімді жоспар

 

 

  Мектеп: «Аманкелді атындағы орта   мектебі»КММ  ШҚО. Көкпекті ауданы.Мамай ауылы

Мұғалімнің аты-жөні: Болкенова А.К.

Сынып: 8 сынып                                                                 Қатысқандар: 7       Қатыспағандар: 0

Сабақтың тақырыбы 3.4 Биосфера

Материктегі табиғат зоналары

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу  бағдарламасына сəйкес) 8.3.4.2 — табиғат зоналарын жоспар бойынша сипаттайды
Сабақтың мақсаты Оқушылар табиғат зоналарының сипаттау жоспарын түсінеді.

Барлығы:  әр материкке тән табиғат зоналарын жоспарға сәйкес  кестеге топтастыруды біледі.

Басым бөлігі: әр материкке тән табиғат зоналарын жоспарға сәйкес кестеге топтастыра отырып, кескін картаға түсіреді.

Кейбір оқушылар: табиғат зоналарын жоспарға сәйкес картада көрсету арқылы сипаттайды және салыстыра алады.

Бағалау критерийі Түсіну: әр материкке тән табиғат зоналарын жоспарға сәйкес  кестеге топтастыруды біледі.

 Қолдану: әр материкке тән табиғат зоналарын жоспарға сәйкес кестеге топтастыра отырып, кескін картаға түсіреді.

Жинақтау: табиғат зоналарын жоспарға сәйкес картада көрсету арқылы сипаттайды және салыстыра алады.

Тілдік мақсаттар  Оқылым-айтылым: Мәтіндегі негізгі ойды бірлесе оқиды, тапсырмаларды  орындау  барысында оқушылар топтық талқылаулар арқылы бір-бірімен пікір алмасады, пікірталас, диалогке қатысады.

Тыңдалым-жазылым: Ойларын ортаға салады, дәлелдейді, сарамандық жұмыстарын жүргізеді. Жұмыс жасау барысында туындаған қиындықтардан шығу жолдарын қарастырады.

 

Құндылықтарға баулу  Әрбір адамды табиғатты сүю және қадірлеу, табиғатпен үйлесімді өмір сүру қажеттігіне баулу, үздіксіз экологиялық білім мен тәрбиені негізін қалыптастыру.
Пәнаралық байланыс Биология – топырақ құрылымы, өсімдік және жануарлардың түрлері;

Экология – табиғат зонасына тән тірі ағзаларға әсер ететін сыртқы орта факторлары

Алдыңғы білім  табиғат зоналары мен биіктік белдеулерінің қалыптасуын түсінеді.

 

 

 

Сабақтың барысы

 

 

Сабақтың жоспарланған кезеңдері Сабақтағы жоспарланған жаттығу түрлері Ресурстар
Сабақтың басы

10    Мин

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

−  Оқушылармен амандасып, түгендеу; психологиялық жағымды  ахуал тудыру;  «таңда да таста» әдісі.

−  Үй тапсырмасын сұрау. Алдыңғы тақырыпта өтілген ұғымдарды  үй тапсырмасы сұралады.

 

Эргтер  
прерий  
Галереялы ормандар  
Пампа  
Гамадалар  
тақырлар  
маквис  
гилея  
каулифория  

 

Дескриптор:

−  Табиғат зоналарын сипаттауда ұғымдарды қайталайды, еске түсіреді;

Бағалау критерийі:

—         Бірін-бірі бағалайды. «Бағдаршам»

 

−  Топқа бөлу:

І топ. «Евразия». Арктикалық белдеудің қиыр солтүстігіндегі аралдарды арктикалық шөл зонасы, тундра және орманды тундра зоналары алып жатыр.

ІІ топ. «Африка» бұл материктің табиғат зоналары экватордан солтүстікке және оңтүстікке қарай ендік бағытта симметриялы түрде ауысады. Ылғалды экваторлық ормандар, ауыспалы алғалды ормандар, саванналар мен сирек ормандар, тропиктік шөл зонасы, субтропиктік жерорта теңіздік қатты жапырақтар ормандар мен бұталар

ІІІ топ. «Солтүстік Америка» табиғат зоналарының өзіндік ерекшелігі бар.Солтүстігінде табиғат зоналары Еуразия материгіне ұқсас, батыстан шығысқа қарай тұтас белдеулер құрап, ендік бағытта орналасады.

ІV топ. «Оңтүстік Америка» тіршілік дүниесі басқа материктерден үлкен айырмашылық жасайды. Бұл оның табиғатының ұзақ уақыт жеке дара дамуымен байланысты.Бұл материкке мынадай табиғат зоналары тән: ылғалды экваторлық ормандар (гилея); ауыспалы ылғалды (мусонды) ормандар;

V топ. «Австралия»

VІ топ. «Антарктида»

(оқушылар материктердегі табиғат зоналары туралы мәлімет  жазылған қима қағаздарды алады, қай материкке тән, сол топқа барып отырады)

−  Күтілетін нәтиже: Табиғат зоналарын атауларын біледі; материктегі табиғат зоналарына  тән ерекшеліктерін атай алады, жоспар бойынша сипаттай алады; негізгі ұғымдарды жоспарға сәйкес қолдана және салыстыра алады.

Терминдер жазылған қима қағаздар

 

Сабақтың ортасы

25    мин

1.      Мәтінмен жұмыс: оқушылар «Табиғат зоналары»

тақырыбы бойынша «Джигсо» әдісімен мәтінмен танысады.

2.      Мәтінмен таныса отыра отырып, топтың атына сәйкес материктің табиғат зонасына кесте құрастырады.

Дескриптор:

−  Мәтіннен әрбір материкке сәйкес табиғат зоналары туралы мәлімет алады;

−  Табиғат зоналарын жоспар бойынша сипаттап «Құрастыр да жауап бер» кесте құрастырады.

 

 

Тапсырма: №1. (С) Мәтінді мұқият оқып шығып, әр топ топтасқан материк атауына сәйкес табиғат зоналарын жоспар бойынша кесте құрастыр  (ТЖ):

 

Зонаның аты Басты ерекшелігі Өсімдік-топырақ жамылғысы Жануарлар дүниесі Шаруашылықта пайдалануы
тайга Климаттың қатал болуынан азиялық бөлікте үлкен аумақты алып жатыр Күлгін топырақтағы еуропалық бөлікте: қарағай мен шырша; азиялық бөлікте: майқарағай, самырсын, балқарағай Қоңыр аю, бұлан, қабан, бұлғын, қиыр шығыста уссурий жолбарысы Орман шаруашылығы, ағаш өнеркәсібі дамыған. Туристік-рекреациялық мақсатта пайдаланылады. Кен өндіру жұмыстары жүргізілетін аймақтарда табиғи ортаның ластануы байқалады.

 

Бағалау критериі Дескриптор
−  Мәтіннен табиғат зоналарын рет-ретімен атап береді;

−  Табиғат зоналарын оқулықтағы, атластағы карталарды қолдана отырып, алып жатқан  аумағын атайды.

−  Табиғат зонасында кездесетін жануарлар мен өсімдік-топырақ жамылғысына кестеге топтастырып, сипаттайды;

−  Табиғат зоналарын аумағында шаруашылықта пайдалану бойынша мәліметпен толықтырады.

 

—         Мәтіннен табиғат зоналарын рет-ретімен атап бере алады;

−  Табиғат зоналарын оқулықтағы, атластағы карталарды қолдана отырып, алып жатқан  аумағын атай алады.

−  Табиғат зонасында кездесетін жануарлар мен өсімдік-топырақ жамылғысына кестеге топтастырып, сипаттай алады;

−  Табиғат зоналарын аумағында шаруашылықта пайдалану бойынша мәліметпен толықтыра алады.

 

Бағалау:Формальді емес бағалау (жақсы, өте жақсы, орташа)

 

 

 

.

 

 

 

 Бейнеролик

Оқулық мәтіні, оқулық суреттері,

 

  Тапсырма №2. (Т) Берілген мәтін, оқулықтағы көрсетілген сурет, атлас бойынша  табиғат зоналарын кескін картаға түсіріңдер.

Бағалау критериі Дескриптор
−  Табиғат зоналары аймақтарын мәтіннен табады:

−  Табиғат зоналарының алып жатқан аумағын кескін картаға түсіреді;

−  Өзі түсірген карта бойынша сипаттама береді.

−  Табиғат зоналары аймақтарын мәтіннен таба алады:

−  Табиғат зоналарының алып жатқан аумағын кескін картаға түсіре алады;

−  Өзі түсірген карта бойынша сипаттама бере алады.

Бағалау: «Жетістік баспалдағы»

 

Тапсырма №3. «Фрайер» моделі

 

Бағалау критерийі Дескриптор
1. Еразияның қоңыржай зонасы өсімдік жамылғысы мен жануарлар дүниесі құрамындағы ерекшелігі мен сипаттамасы көрсетеді

2.  Белдеуге мысал келтіреді және де мысал емес сөз тіркестерін жазады

3. Оңтүстік Америка пампа зонасы, Солтүстік Америка прерий зонасы, саванна зонасын 1,2 критерий бойынша сипаттайды

1.                 Еразияның қоңыржай зонасы өсімдік жамылғысы мен жануарлар дүниесі құрамындағы ерекшелігі мен сипаттамасы көрсетеді

2.                Белдеуге мысал келтіреді және де мысал емес сөз тіркестерін жазады

3. Оңтүстік Америка пампа зонасы, Солтүстік Америка прерий зонасы, саванна зонасын 1,2 критерий бойынша сипаттайды

 

 

Оқулық, атлас, кескін карта, түрлі-түсті қарындаш

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Сабақтың соңы

Кері байланыс

10 мин

 Рефлексия пирамидасы

Табиғат зонасын сипаттаудың маңызы

 

 

 

Табиғат зонасы бойынша көбірек білгіңіз келетін екі нәрсе

 

Бұрыннан білетін үш нәрсе

 

Сабақтан үйренген төрт нәрсе

 

(5 мин)

 
   

Оқушылардың  орындаған тапсырмалары бойынша қай жерден қателескенін талдайды?

(3 минут)

Өз жұмыстарын бағалау критерийлері бойынша бағалайды.

(2 минут)

Сабақтың мақсатына жеттік пе? (2минут)

 

Үйге тапсырма беру: 1. Өзің тұратын аймақтағы дала және орманды дала, шөл-шөлейт жерлердің өзіндік белгілерін, негізгі өсімдіктері мен жануарларын, олардың табиғи орта жағдайына бейімделу белгілерін сипатта.

2.Шөл жағдайында қандай сақтық шараларын басты назарда ұстау керек?

(1 минут)